Đau khuỷu tay khi chơi thể thao không còn là vấn đề riêng của vận động viên chuyên nghiệp. Thực tế, đây đang trở thành tình trạng rất phổ biến ở người tập gym, chơi cầu lông, tennis, golf và các môn thể thao phong trào tại Việt Nam.
Nhiều người cho rằng nguyên nhân đơn giản là do tập quá nặng hoặc chơi quá nhiều. Nhưng dưới góc nhìn y học cơ xương khớp, cơn đau khuỷu tay thường bắt nguồn từ những lỗi “nhỏ nhưng nguy hiểm” trong kỹ thuật, dụng cụ và cách cơ thể vận động.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng phân tích 3 nguyên nhân cốt lõi gây đau khuỷu tay mà 90% người tập thường bỏ qua, đồng thời đưa ra hướng khắc phục dựa trên các nguyên tắc y học thể thao hiện đại.
Vì sao khuỷu tay là vị trí dễ chấn thương khi tập luyện?
Khuỷu tay là nơi giao nhau của ba xương lớn: xương cánh tay, xương quay và xương trụ, đồng thời là điểm bám của nhiều nhóm gân chịu trách nhiệm cho các động tác cầm – nắm – xoay cổ tay.
Trong thể thao, khuỷu tay hoạt động như một đòn bẩy truyền lực. Khi lực tác động lặp đi lặp lại, hoặc truyền sai hướng, gân sẽ bị quá tải và hình thành chấn thương.
Hai hội chứng thường gặp nhất gồm:
-
Tennis Elbow (viêm lồi cầu ngoài): Đau mặt ngoài khuỷu tay, phổ biến ở người chơi tennis, cầu lông, pickleball, hoặc dân văn phòng.
-
Golfer’s Elbow (viêm lồi cầu trong): Đau mặt trong khuỷu tay, thường gặp ở người chơi golf, tập gym hoặc lao động tay chân.
Điều quan trọng là: chấn thương không đến từ việc “chơi nhiều”, mà đến từ việc chơi sai.
3 nguyên nhân “ẩn mình” gây đau khuỷu tay khi chơi thể thao
Nguyên nhân #1: Dụng cụ tập luyện không phù hợp – cái bẫy ít ai để ý
Rất nhiều người tập trung vào kỹ thuật nhưng lại bỏ qua yếu tố dụng cụ, trong khi đây là nguyên nhân gây quá tải gân rất phổ biến.
Với các môn dùng vợt (cầu lông, tennis, pickleball):
-
Cán vợt quá nhỏ khiến người chơi phải siết chặt tay liên tục, làm mỏi nhanh nhóm cơ cẳng tay và gây viêm điểm bám gân.
-
Cán vợt quá to làm hạn chế chuyển động cổ tay, khiến rung chấn truyền thẳng lên khuỷu tay.
-
Lưới vợt căng quá mức tạo phản lực lớn, buộc gân khuỷu tay phải hấp thụ lực thay cho mặt vợt.
-
Vợt quá nặng hoặc quá cứng khiến cơ tay bị quá tải ngay từ giai đoạn đầu tập luyện.
👉 Dụng cụ sai = kỹ thuật đúng cũng vẫn đau.
Nguyên nhân #2: Lỗi cơ sinh học – khóa khớp và “vẩy cổ tay”
Đây là nguyên nhân hàng đầu gây đau khuỷu tay trong cả gym lẫn các môn dùng vợt.
Trong tập gym:
-
Nhiều người có thói quen khóa khớp khuỷu tay khi đẩy ngực hoặc đẩy vai để “nghỉ lực”.
-
Khi đó, tải trọng không còn nằm trên cơ mà dồn thẳng vào khớp và dây chằng, gây mòn sụn, viêm bao hoạt dịch và đau kéo dài.
Trong cầu lông, tennis, pickleball:
-
Người mới thường dùng cổ tay và cẳng tay làm nguồn phát lực chính, thay vì phối hợp vai – thân – hông.
-
Các cú smash hoặc backhand nếu chỉ “vẩy tay” sẽ tạo lực xoắn rất lớn lên gân duỗi, dẫn đến vi rách gân và Tennis Elbow.
Nguyên nhân #3: Bỏ qua chuỗi động lực và khởi động sơ sài
Một sự thật ít người biết:
👉 Đau khuỷu tay rất thường bắt nguồn từ vai yếu.
Cơ thể vận động theo chuỗi động lực. Khi vai hoặc lưng trên không đủ khỏe, cơ thể sẽ buộc khuỷu tay và cổ tay làm việc bù. Đây gọi là overcompensation – bù trừ quá mức.
Ngoài ra:
-
Gân và dây chằng có ít mạch máu nuôi dưỡng, cần được làm nóng kỹ.
-
Khởi động sơ sài khiến gân ở trạng thái “lạnh”, kém đàn hồi và rất dễ rách khi vào bài nặng hoặc cú đánh đầu tiên.
Phân tích đau khuỷu tay theo từng môn thể thao
Với người tập gym
Dấu hiệu thường gặp:
-
Đau nhói khi cuốn tay trước (bicep curl)
-
Đau khi duỗi tay sau hoặc chống đẩy
Cách khắc phục:
-
Không khóa khớp khuỷu tay
-
Giảm tạ nếu phải “ăn gian” kỹ thuật
-
Tập chậm, kiểm soát tốt pha hạ tạ (eccentric)
Với người chơi cầu lông, tennis, pickleball
Dấu hiệu:
-
Đau mặt ngoài khuỷu tay
-
Đau khi vặn nắm cửa, cầm cốc nước
Cách khắc phục:
-
Kiểm tra lại kích thước cán vợt
-
Học cách xoay thân người khi đánh
-
Tránh backhand bằng cổ tay khi chưa đủ lực
Với người chơi golf
Dấu hiệu:
-
Đau mặt trong khuỷu tay
Cách khắc phục:
-
Tránh đánh gậy “đào đất”
-
Điều chỉnh lại grip để không xoắn cẳng tay quá mức
Chiến lược điều trị và phục hồi đau khuỷu tay theo y học thể thao
Giai đoạn cấp tính
-
Ngừng tập ngay khi đau
-
Áp dụng phương pháp R.I.C.E: nghỉ ngơi – chườm lạnh – băng ép – kê cao tay
Giai đoạn phục hồi
-
Vật lý trị liệu chuyên sâu (sóng xung kích, laser công suất cao)
-
Bài tập phục hồi gân:
-
Xoắn khăn
-
Duỗi cổ tay với tạ nhẹ
-
Bóp bóng mềm tăng lực cầm nắm
-
⚠️ Lưu ý về tiêm Corticoid:
Tiêm Corticoid có thể giảm đau nhanh nhưng làm xơ hóa gân, tăng nguy cơ đứt gân về sau. Chỉ nên thực hiện khi có chỉ định bắt buộc từ bác sĩ chuyên khoa.
Dinh dưỡng hỗ trợ phục hồi gân khuỷu tay
-
Collagen type II: hỗ trợ tái tạo gân và sụn
-
Omega-3: kháng viêm tự nhiên
-
Curcumin: hỗ trợ giảm viêm mô mềm
-
Uống đủ nước để duy trì độ đàn hồi của gân
Lời kết
Đau khuỷu tay khi chơi thể thao không phải là dấu hiệu của sự chăm chỉ, mà là lời cảnh báo rằng bạn đang tập sai cách. Việc điều chỉnh dụng cụ – kỹ thuật – cách cơ thể vận động sớm sẽ giúp bạn tránh được chấn thương mạn tính và tiếp tục chơi thể thao bền vững.
Nếu cơn đau kéo dài trên 2 tuần hoặc tái phát nhiều lần, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc y học thể thao để được đánh giá và điều trị đúng hướng.
Tham khảo thêm Người mới chơi pickleball sai kỹ thuật – vì sao dễ bị hội chứng Tennis Elbow?
Xem video hướng dẫnc hi tiết :
Liên hệ ngay với Thiên Ứng Đạo để được thăm khám và tư vấn miễn phí!
Website: https://thienungdao.vn/
Fanpage: Bác sĩ Quang Hòa – Cơ Xương Khớp
