Bạn yêu cảm giác smash cầu uy lực, những cú backhand chính xác trong tennis, hay cú swing đầy kỹ thuật trên sân golf. Nhưng niềm vui đó đang dần bị thay thế bởi một cơn đau âm ỉ hoặc nhói buốt ở khuỷu tay?
Bạn không hề đơn độc. Theo các thống kê y học thể thao, khoảng 50% người chơi tennis từng bị đau khuỷu tay ít nhất một lần, và tỷ lệ này cũng rất cao ở golf và cầu lông. Điều đáng nói là:
👉 Ba môn thể thao hoàn toàn khác nhau, nhưng lại cùng “đánh” vào một điểm yếu duy nhất – khuỷu tay.
Vì sao lại như vậy? Câu trả lời nằm ở giải phẫu, cơ chế truyền lực và những sai lầm kỹ thuật phổ biến mà người chơi thường không nhận ra.
1. Giải phẫu “điểm chết”: Vì sao khuỷu tay dễ tổn thương?
Khuỷu tay là nơi bám của các nhóm gân quan trọng, chịu trách nhiệm cho mọi chuyển động của cổ tay và bàn tay:
-
Lồi cầu ngoài (mặt ngoài khuỷu tay): nơi bám của nhóm cơ duỗi cổ tay và ngón tay
-
Lồi cầu trong (mặt trong khuỷu tay): nơi bám của nhóm cơ gấp cổ tay
Trong cầu lông, tennis và golf, cánh tay đóng vai trò như một đòn bẩy truyền lực từ thân người ra vợt hoặc gậy. Khuỷu tay nằm ở vị trí trung gian, phải hấp thụ:
-
Lực xoắn
-
Lực rung chấn
-
Lực phản hồi khi tiếp xúc cầu, bóng hoặc mặt đất
Khi lực này vượt quá khả năng chịu đựng của gân, các vi rách (micro-tears) xuất hiện, dẫn đến viêm, đau và suy giảm chức năng.
2. Cơ chế gây đau khuỷu tay đặc trưng của từng môn thể thao
Dù cùng đau ở khuỷu tay, nhưng “ngòi nổ” gây chấn thương ở mỗi môn lại khác nhau.
2.1. Tennis – Kẻ thù của mặt ngoài khuỷu tay (Tennis Elbow)
Tennis Elbow là chấn thương kinh điển, gây đau lồi cầu ngoài.
Thủ phạm chính: cú trái tay (Backhand)
-
Người chơi nghiệp dư thường dùng cẳng tay và cổ tay để đánh bóng
-
Thay vì phát lực từ vai và hông
-
Điều này dồn toàn bộ lực căng lên gân duỗi cổ tay (đặc biệt là cơ ECRB)
Ngoài ra, khi tiếp xúc bóng:
-
Vợt bị lực cản làm chậm lại
-
Tay vẫn tiếp tục đẩy về trước
→ tạo ra lực xoắn vặn rất lớn lên gân khuỷu tay
2.2. Golf – Kẻ thù của mặt trong khuỷu tay (Golfer’s Elbow)
Ngược với tennis, golf thường gây đau lồi cầu trong, nơi bám của nhóm cơ gấp.
Hai nguyên nhân chính:
-
Cú đánh “đào đất” (fat shot):
Khi gậy chạm đất trước bóng, lực phản chấn từ mặt đất truyền ngược lên cán gậy và đi thẳng vào khuỷu tay thuận. -
Siết cán gậy quá chặt:
Nhiều golfer siết tay để “kiểm soát” cú swing, khiến cơ cẳng tay luôn co cứng. Sự căng tĩnh kéo dài này làm gân bị quá tải và viêm.
2.3. Cầu lông – Sự kết hợp nguy hiểm của cả hai loại đau
Cầu lông là môn thể thao tốc độ cao, đòi hỏi phản xạ liên tục và lực đánh đột ngột, nên có thể gây cả Tennis Elbow lẫn Golfer’s Elbow.
-
Đau mặt ngoài:
Thường xảy ra khi ve cầu trái tay (backhand) bằng cổ tay và cẳng tay, thiếu sự trợ lực từ bả vai. -
Đau mặt trong:
Xuất hiện khi smash hoặc phông cầu, do động tác gập cổ tay nhanh và mạnh để tạo lực cắm cầu.
3. “sát thủ thầm lặng” khiến đau khuỷu tay mãi không khỏi
Ngoài kỹ thuật, đây là 3 yếu tố mà 90% người chơi bỏ qua.
3.1. Dụng cụ không phù hợp với cơ thể
Một cây vợt hay gậy không tương thích có thể âm thầm phá hủy gân khuỷu tay:
-
Cán vợt quá nhỏ:
→ phải bóp chặt tay liên tục → mỏi cơ → viêm gân -
Cán vợt quá to:
→ cổ tay bị khóa cứng → lực truyền thẳng vào khuỷu -
Lưới vợt căng quá mức:
→ rung chấn lớn truyền ngược về tay -
Vợt quá nặng:
→ dễ mỏi và sai kỹ thuật về cuối trận
3.2. Bỏ qua khởi động và chu kỳ phục hồi
-
Gân “nguội”:
Gân có ít mạch máu hơn cơ bắp. Không khởi động kỹ 15–20 phút khiến gân cứng, kém đàn hồi và dễ rách khi đánh cú đầu tiên. -
Quá tải tích lũy:
Chơi liên tục không nghỉ khiến các vi tổn thương không kịp lành, lâu dần gân bị xơ chai và thoái hóa.
3.3. Yếu tố tuổi tác
Đau khuỷu tay thường gặp nhất ở độ tuổi 30–50.
Ở giai đoạn này:
-
Collagen trong gân giảm
-
Độ đàn hồi kém hơn
Cùng một cường độ chơi, người 20 tuổi có thể không sao, nhưng người 40 tuổi rất dễ chấn thương nếu không điều chỉnh.
4. Chiến lược khắc phục: Chơi thông minh để không đau
4.1 Điều chỉnh kỹ thuật (Biomechanics)
-
Tennis & Cầu lông:
Học cách phát lực từ hông và vai (kinetic chain). Cánh tay chỉ là bộ phận truyền lực cuối cùng. -
Golf:
Kiểm tra lại grip, thả lỏng cẳng tay, tránh cú đánh xuống đất quá mạnh.
4.2 Điều chỉnh dụng cụ
-
Giảm độ căng lưới 1–2 lbs để giảm rung chấn
-
Quấn thêm cán vợt để vừa tay, giúp cầm nắm thoải mái hơn
4.3 Phục hồi y khoa đúng cách
-
Giai đoạn cấp: nghỉ ngơi, chườm lạnh 15–20 phút/lần
-
Không lạm dụng Corticoid: tiêm có thể giảm đau nhanh nhưng làm xơ hóa, canxi hóa gân, tăng nguy cơ đứt gân về sau
-
Trị liệu công nghệ cao: sóng xung kích giúp phá mô sẹo, kích thích tái tạo gân mà không cần phẫu thuật
5. Lời kết
Đau khuỷu tay khi chơi tennis, golf hay cầu lông không phải là “huy chương” của sự chăm chỉ, mà là tín hiệu cảnh báo bạn đang tập sai hoặc quá tải.
Tìm hiểu thêm : Giãn cơ sai cách khiến đau nặng hơn? Sự thật rất ít ai biết
