7 tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ — điều ba mẹ cần biết để bớt hoang mang

tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ — ảnh 1

Mục lục

Bộ tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ dưới đây gồm 7 câu hỏi ba mẹ nên hỏi thẳng trước khi gửi con: nơi đó đánh giá con theo mấy lĩnh vực, mục tiêu tháng này là gì, sau bao lâu thì ba mẹ được vào buổi tập và được dạy lại. Hỏi đủ 7 câu là bớt hoang mang.

Tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ — buổi tập vận động tại Trung tâm Dung Hòa

Ba mẹ hay chọn nhầm ở chỗ nào

Cô làm nghề này nhiều năm, và câu cô nghe nhiều nhất từ ba mẹ không phải là “chỗ này có tốt không”. Câu nghe nhiều nhất là: “Tôi nên bắt đầu từ đâu để giúp con tiến bộ hơn?”

Nghĩa là ba mẹ chưa có tiêu chí nào trong tay khi chọn nơi can thiệp cho con. Không có tiêu chí thì chọn theo cảm giác — theo lời giới thiệu, theo cơ sở nhìn khang trang, theo học phí rẻ. Ba thứ đó đều không nói lên chuyện con có tiến bộ hay không.

Cũng vì thế mà hai gia đình cùng gửi con vào một trung tâm can thiệp có thể ra hai kết quả rất khác nhau. Khác nhau không nằm ở nơi đó, mà nằm ở chỗ ba mẹ có biết mình đang mua cái gì hay không.

Có mẹ nhắn cho cô: “Đi tập các cô cũng không thấy bấm, mẹ chỉ thấy các cô kéo cơ tay chân là chủ yếu.” Có mẹ khác: “Bé 5 tuổi ạ, đi can thiệp rồi không thấy tiến triển ạ.” Cả hai mẹ đều đã qua ít nhất một trung tâm can thiệp trước khi tìm đến cô. Cả hai đều đã bỏ tiền, đã bỏ thời gian, và đến khi thấy không ổn thì đã đi được một quãng dài.

Đau nhất là những gia đình đi rất lâu mới nhận ra. Trong khóa Bước Cùng Con có kể lại một chuyện thật: khi đi thực tập ở bệnh viện, người kể có hỏi các phụ huynh đang cho con tập ở đó rằng cho con tập bao lâu rồi, kết quả thế nào. Có phụ huynh đã tập tới bảy năm trời, mà đứa trẻ vẫn chưa đi lại được.

Bảy năm. Đó là cái giá của việc chọn nơi can thiệp cho con mà không có tiêu chí nào trong tay.

Giai đoạn can thiệp sớm của một đứa trẻ không dài. Bảy năm trôi qua rồi thì không lấy lại được, và đó mới là khoản mất lớn hơn cả tiền.

Bảy tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ, hỏi thẳng đừng ngại

Bảy câu dưới đây ba mẹ cầm đi hỏi bất kỳ trung tâm can thiệp nào, kể cả hỏi cô. Nơi nào trả lời được nhiều câu hơn, trả lời cụ thể hơn, thì chọn nơi đó.

Ba mẹ đừng ngại. Người làm nghề tử tế sẽ mừng khi gặp gia đình biết hỏi, vì hỏi được nghĩa là sẽ đồng hành được.

Một — Nơi đó đánh giá con theo bao nhiêu lĩnh vực

Một buổi kiểm tra đánh giá tử tế không chỉ nhìn tay chân con.

Cô Bí giải thích trong một buổi làm việc tại Dung Hòa: “Đối với trẻ thì ngoài các vấn đề về nhận thức, ngôn ngữ, vận động tinh, vận động thô, kỹ năng tương tác xã hội — là 5 lĩnh vực cơ bản nhất. Khi chúng ta đi kiểm tra đánh giá sẽ được trao đổi.”

Nếu nơi đó chỉ đo mỗi vận động, con chậm nói hay khó tương tác sẽ bị bỏ sót. Ba mẹ hỏi thẳng: buổi kiểm tra đánh giá đầu tiên soi con theo mấy lĩnh vực, có văn bản gì để lại cho gia đình không.

Đây là tiêu chí đứng đầu vì mọi thứ phía sau đều dựng trên nó. Một buổi kiểm tra đánh giá sơ sài thì kế hoạch tập phía sau cũng sơ sài theo.

Điểm cộng lớn là nơi đó giao cả biểu mẫu cho ba mẹ tự theo dõi ở nhà. Cô Bí nói tiếp: “Thậm chí là gửi luôn biểu mẫu đấy về cho phụ huynh tự đánh giá cho con và theo dõi cho các bạn luôn. Chứ không nhất thiết phải là các cô các bác mới có thể theo dõi được. Chỉ một tờ A4 thôi.”

Hai — Mục tiêu của tháng này là gì

Đây là câu quan trọng nhất trong cả bảy câu, và cũng là câu ít ba mẹ hỏi nhất khi đi chọn nơi can thiệp cho con.

“Nếu như chúng ta vẫn cứ quẩn quanh, xoay quanh nhóm bài tập chúng ta đang làm mà không biết mục tiêu tiếp theo — con cần đạt được lực cơ bao nhiêu để thực hiện được cử động là trườn chẳng hạn — thì có nghĩa là đang tập không có mục tiêu. Và cuối cùng là bị hạn chế về kết quả. Mất thời gian, tập rất chăm, chăm lắm. Sáng tập, trưa tập, chiều tập, tối tập. Nhưng cuối cùng cứ bị quẩn quanh.”

Câu đó của Cô Bí, và nó mô tả đúng tình cảnh của rất nhiều gia đình.

Ba mẹ hỏi: tháng này mục tiêu của con là gì, đo bằng cái gì, bao giờ kiểm tra đánh giá lại. Nơi nào trả lời được bằng một cử động cụ thể — trườn được, ngồi vững được, nói được thêm từ — là nơi có lộ trình thật.

Còn nơi nào chỉ nói chung chung rằng con sẽ khá hơn thì ba mẹ nên hỏi lại lần nữa. Trong cả bộ tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ, đây là câu lọc được nhiều nhất.

Ba — Sau bao lâu thì ba mẹ được vào buổi tập và được dạy lại

Con tập ở trung tâm can thiệp mỗi ngày vài tiếng. Còn lại là ở nhà với ba mẹ. Nơi nào giữ hết bài tập cho riêng mình, không dạy lại cho gia đình, là nơi đang bỏ phí phần lớn thời gian của con.

Cách làm nên có, theo lời một chuyên gia trong buổi kiểm tra đánh giá tại Dung Hòa: “Nếu lên trung tâm thì trung tâm sẽ dẫn hết bài để mình tập ở nhà. Khoảng 3 ngày đầu, tuần đầu thì các cô sẽ làm quen với bạn ấy; sau đấy quen rồi thì sẽ mời phụ huynh lên để hướng dẫn — 5 đến 10 phút, 15 phút cuối buổi.”

Ba mẹ được hướng dẫn tập cùng con ngay tại trung tâm can thiệp

Bốn — Họ nói gì khi ba mẹ hỏi về thời gian

Đây là tiêu chí ngược trong bộ tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ: nghe câu trả lời để biết nên tránh.

Nơi nào hứa một mốc ngắn và chắc nịch — vài tháng con sẽ đi được, một đợt là xong — thì ba mẹ nên dè chừng. Không ai biết trước được điều đó.

Cô Bí trả lời một gia đình như thế này: “Cô đánh giá là có khả năng đi đứng được, nhưng phải cần thời gian tập luyện lâu dài, tính nên phải bằng năm rồi. Có đứa 5 năm, có đứa 2 năm.”

Nghe không dễ chịu bằng lời hứa. Nhưng đó là câu trả lời trung thực, và ba mẹ cần sự trung thực hơn là cần được dỗ dành.

Năm — Ai là người trực tiếp làm với con

Ba mẹ có quyền hỏi tên, bằng cấp và số năm làm nghề của người sẽ ngồi với con mỗi buổi. Câu hỏi này không hề bất lịch sự — ở một trung tâm can thiệp làm việc đàng hoàng, thông tin đó luôn sẵn sàng.

Hỏi thêm: người đó có thay đổi liên tục không. Trẻ đặc biệt cần thời gian mới quen người. Đổi người mỗi tháng là con phải làm quen lại từ đầu, mất mấy buổi chỉ để ngồi yên được.

Một trung tâm can thiệp giữ được người làm lâu năm thường là nơi vận hành ổn. Ba mẹ để ý chi tiết nhỏ đó, nó nói nhiều hơn tờ quảng cáo.

Sáu — Giấy tờ pháp lý và ranh giới nghề

Hỏi nơi đó đăng ký hoạt động theo loại hình gì, cơ quan nào cấp, và được phép làm những việc gì. Nhiều gia đình bỏ qua hẳn tiêu chí này khi chọn nơi can thiệp cho con, rồi vỡ lẽ khi cần một giấy tờ chính thức.

Chuyện này nghe khô khan nhưng rất thực tế. Một đơn vị giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng thì làm kiểm tra đánh giá, tập luyện, hướng dẫn gia đình. Một cơ sở y tế có giấy phép mới là nơi kết luận bệnh và kê đơn. Hai việc khác nhau, và ba mẹ nên biết mình đang ở đâu.

Nơi nào nhận làm tất cả mọi thứ, kể cả việc họ không được phép làm, thì đó là dấu hiệu đáng lo. Ba mẹ có thể xem tư cách pháp lý và lĩnh vực được đăng ký của một đơn vị để biết cách đối chiếu.

Bảy — Chi phí có công khai không

Nơi nào công bố giá từng dịch vụ thì ba mẹ tính trước được, không bị bất ngờ giữa chừng. Can thiệp sớm là chuyện của nhiều năm, nên tiền bạc phải tính được đường dài ngay từ đầu.

Cô nhớ mãi một cuộc trò chuyện. Mẹ hỏi chi phí bao nhiêu một tháng để xem gia đình có kham được không. Nhận được bảng giá xong, mẹ nhắn đúng bốn chữ: “Thôi vậy. Em bỏ cuộc.”

Cô kể lại không phải để trách ai. Cô kể để nói rằng: biết giá sớm còn hơn biết muộn. Gia đình nào cũng nên tính được con đi bao nhiêu buổi một tuần thì kham nổi, rồi mới bắt đầu — chứ đừng bắt đầu rồi đứt gánh giữa chừng.

Một trung tâm can thiệp minh bạch về giá cũng thường minh bạch ở những chỗ khác. Ngược lại, nơi né tránh chuyện tiền hay né tránh cả chuyện kết quả.

Ba dấu hiệu nên dừng lại và hỏi kỹ hơn

Không ai nói cho ba mẹ biết phải làm gì ở nhà. Đây là dấu hiệu nặng nhất. Một chuyên gia trong buổi làm việc tại Dung Hòa nói thẳng: “Cho dù anh có đưa con về quê hay cho lên bệnh viện Nhi Trung ương tập, mà anh không làm gì cả, thì cũng sẽ hiệu quả rất thấp.”

Buổi nào cũng giống buổi nào suốt nhiều tháng. Con lớn lên, khả năng đổi, bài tập phải đổi theo. Không đổi nghĩa là không có ai đánh giá lại.

Nói tránh khi ba mẹ hỏi số liệu. Hỏi con tiến bộ ở điểm nào mà chỉ nhận được “con ngoan lắm, con hợp tác lắm” thì chưa đủ. Tiến bộ phải kể được ra thành cử động.

Gặp cả ba dấu hiệu cùng lúc thì ba mẹ nên nghiêm túc tính lại việc chọn nơi can thiệp cho con, càng sớm càng đỡ mất thời gian của cả nhà.

Trẻ tập vận động thô theo mục tiêu từng tháng của chương trình can thiệp sớm

Chọn xong rồi thì phần khó mới bắt đầu

Cô muốn nói thật một điều mà nhiều nơi không nói: chọn đúng chỗ mới là một nửa.

Nửa còn lại nằm ở nhà. “Ngoài việc trung tâm tập một ngày 2 hoặc 3 tiếng cho trẻ thì ở nhà cũng phải tập 1 đến 2 tiếng nữa. Nên người đồng hành là người rất quan trọng trong quá trình cho trẻ phát triển.” Đó là lời một chuyên gia của trung tâm, và cô thấy đúng với gần như mọi gia đình cô từng gặp.

Cô Bí hay tóm lại bằng ba chữ: đúng, đủ, đều. “Hai cái sau sẽ quan trọng hơn. Tập đúng rồi nhưng nếu không tập đủ, không tập đều thì cũng sẽ không hiệu quả. Học một tuần rất chăm, xong tuần sau nghỉ đi chơi thì cũng không đâu vào với đâu cả.”

Cũng vì thế mà có những trường hợp rất tiếc. Có bạn nhỏ đã đi được sau một thời gian tập, rồi vài năm sau yếu dần trở lại vì không còn ai đồng hành và định hướng ở nhà. Cái đã đạt được không tự nó ở lại.

Bộ tiêu chí này soi vào Dung Hòa thì sao

Cô đưa bộ tiêu chí này ra thì ba mẹ soi cô trước cũng được, cô không ngại.

Ở Dung Hòa, buổi đầu là một buổi kiểm tra đánh giá theo năm lĩnh vực, kết thúc bằng một bản đồ hành động cá nhân hóa: tập cái gì, mục tiêu tháng này là gì, khi nào kiểm tra đánh giá lại. Ba mẹ được vào buổi tập và được hướng dẫn lại để về nhà làm tiếp. Giá từng dịch vụ công khai trên web. Trung tâm không kết luận bệnh, không kê đơn, và khi thấy dấu hiệu cần chuyên khoa thì nói thẳng để gia đình đưa con đi khám bác sĩ.

Với các bạn nhỏ bại não, phần việc chuyên sâu hơn nằm ở chương trình dành riêng cho trẻ bại não — ba mẹ xem để biết một lộ trình dài thường gồm những gì.

Còn nếu sau khi đọc bảy tiêu chí, ba mẹ thấy một nơi khác trả lời tốt hơn Dung Hòa, thì cứ chọn nơi đó. Cô nói thật lòng. Điều cô sợ nhất không phải là gia đình chọn nơi khác — mà là gia đình cứ nấn ná, để con lỡ mất quãng thời gian can thiệp sớm quý nhất.

Ba mẹ trao đổi với chuyên gia sau buổi kiểm tra đánh giá cho con

Ba việc ba mẹ làm được ngay tuần này

Viết bảy câu hỏi ra giấy, mang theo khi đi xem trung tâm can thiệp đầu tiên. Đừng tin trí nhớ, đi xem về là quên mất một nửa.

Hỏi cùng bảy câu đó ở ít nhất hai nơi. Có so sánh thì câu trả lời hay và câu trả lời né tránh sẽ tự lộ ra.

Chọn xong thì hỏi thêm một câu cuối: ở nhà con cần tập gì, mỗi ngày bao lâu. Nếu nhận được câu trả lời rõ ràng, ba mẹ đã chọn đúng nơi rồi.

Và quan trọng nhất: đừng để việc chọn kéo dài quá lâu. Cả bộ tiêu chí chọn nơi can thiệp cho trẻ này sinh ra để ba mẹ quyết nhanh hơn, chứ không phải để cân nhắc thêm nửa năm nữa.

Câu hỏi thường gặp

Con chưa có kết luận của bác sĩ thì đi kiểm tra đánh giá được không?

Được, ở phần kiểm tra đánh giá chức năng và tư vấn cho gia đình. Nhưng nếu buổi đó phát hiện dấu hiệu cần chuyên khoa, ba mẹ sẽ được hướng dẫn đưa con đi khám bác sĩ trước. Bước kết luận y khoa là việc của cơ sở y tế, không nơi nào tập luyện thay thế được.

Ba mẹ bận đi làm, không tập cùng con ở nhà được thì sao?

Nói thẳng chuyện đó ngay từ buổi đầu để cùng tìm cách. Có gia đình chia nhau người tập buổi tối, có gia đình nhờ ông bà và được hướng dẫn lại. Điều không nên làm là im lặng rồi để bài tập ở nhà trôi đi — vì phần lớn thời gian của con là ở nhà chứ không phải ở trung tâm can thiệp. Đó cũng là lý do việc chọn nơi can thiệp cho con phải tính cả chuyện nơi đó có dạy lại cho gia đình hay không.

Đang tập một nơi mà muốn đổi thì có mất hết từ đầu không?

Không mất hết, nhưng nên xin lại toàn bộ hồ sơ kiểm tra đánh giá và bài tập đang theo. Trung tâm can thiệp mới cần biết con đã đi tới đâu để nối tiếp, thay vì bắt đầu lại từ con số không.

Nguồn tham chiếu

  • Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) — Rehabilitation: phục hồi chức năng phải lấy con người làm trung tâm, chọn theo mục tiêu riêng của từng người và làm việc cùng gia đình họ.
  • Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) — Disability: người khuyết tật gặp rào cản ở mọi khâu của hệ thống y tế, từ thái độ nhân viên tới việc cơ sở và thông tin không tiếp cận được. Đây là lý do hai câu “đi lại có thuận tiện không” và “nhân viên có hiểu về trẻ đặc biệt không” phải nằm trong danh sách kiểm tra của gia đình.

Đội ngũ Trung tâm Thiên Ứng Đạo

TRUNG TÂM THIÊN ỨNG ĐẠO – Phụng sự từ tâm, Nâng tầm sức khỏe Địa chỉ: BTT10 – 7, Khu nhà ở HimLam Vạn Phúc, Phường Hà Đông, TP Hà Nội Hotline: 0924.185.666

Ba mẹ muốn mang bảy câu hỏi này đi hỏi trực tiếp?

Đặt một buổi kiểm tra đánh giá cho con theo năm lĩnh vực, nghe trả lời từng câu, rồi mang chính bộ tiêu chí đó đi đối chiếu với những nơi khác ba mẹ đang cân nhắc.

Hotline/Zalo: 0924185666 | Đặt lịch kiểm tra đánh giá →

Chuyên gia Lê Thị Dung (Cô Bí)

Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng | Đồng sáng lập Thiên Ứng Đạo

Tốt nghiệp ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương | Hơn 5.000 ca can thiệp trẻ bại não và chậm phát triển vận động | Chuyên sâu: rối loạn thần kinh–cơ–xương–khớp ở trẻ em.

“Mỗi đứa trẻ đều có một khả năng tiềm ẩn. Chỉ khi thực sự muốn khai mở nó từ tâm, bạn mới có thể tạo nên kỳ tích.”

📍 BTT10-7, Him Lam Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội | ☎ 0924185666 | thienungdao.vn

📌 Tuyên bố miễn trách nhiệm: Bài viết mang tính giáo dục sức khỏe từ Chuyên gia Lê Thị Dung (Cô Bí) — Trung tâm Giáo dục Chăm sóc Sức khỏe Cộng đồng Dung Hòa. Không thay thế việc bác sĩ chuyên khoa trực tiếp khám, chẩn đoán và điều trị. Nếu con có dấu hiệu bất thường về vận động, ngôn ngữ hoặc tương tác, ba mẹ hãy đưa con đi khám chuyên khoa nhi để có kết luận trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình nào.

Đánh giá bài viết này: post
Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Picture of Bác Sỹ Nguyễn Quang Hòa
Bác Sỹ Nguyễn Quang Hòa

Chuyên gia Y học Cổ truyền Hiện đại hóa với 17+ năm kinh nghiệm.

Đặt Lịch Hẹn Tư Vấn

Kiến Tạo Sức Khỏe Toàn Diện, Thay Đổi Cuộc Sống Của Bạn

Hãy để lại thông tin của bạn. Đội ngũ Thiên Ứng Đạo sẽ liên hệ để lắng nghe và tư vấn miễn phí về vấn đề bạn đang gặp phải.

Địa chỉ Trung Tâm Thiên Ứng Đạo

Chi nhánh Hà Nội

Chi nhánh Thanh Hóa

Chi nhánh TP HCM

Đặt lịch hẹn

Tất cả các ngày trong tuần
Thông tin khách hàng
Liên Hệ